De digitalisering van de wereld heeft ons dagelijks leven en onze manier van werken grondig veranderd. De ene keer is dat een zegen, want alles gaat sneller en wordt gemakkelijker, de andere keer een vloek, want soms gaat het té snel en wordt het te veel.
Ook in het onderwijs is de digitalisering niet weg te denken. Jammer genoeg heeft dat niet alleen voordelen voor leerlingen en personeel, maar veroorzaakt het ook bijkomende werkdruk en psychische belasting. E-mails tot ’s avonds laat of tijdens het weekend en vakanties, ouders en directies die verwachten of zelfs eisen dat op onredelijk korte termijn gereageerd wordt,… Digitale communicatiemiddelen zouden een hulpmiddel moeten zijn, maar zijn in de praktijk vaak een bron van psychosociale belasting. Op die manier kom je nooit los van je werk en raak je vatbaar voor psychische aandoeningen.
Daarom eisten de onderwijsvakbonden in de aanloop naar de laatste CAO-onderhandelingen ook het recht op deconnectie. CAO XII (niet-hoger onderwijs) en CAO V (Basiseducatie), afgesloten in september 2021, komen hieraan tegemoet. Beide CAO’s bevatten de bepaling dat de sociale partners op Vlaams niveau een afsprakenkader omtrent de digitalisering moeten uitwerken. Met dat kader kan men dan op lokaal niveau – in de scholen en de centra – aan de slag.
Inmiddels zijn de onderhandelingen op Vlaams niveau achter de rug en is dat afsprakenkader er. Het moet op het lokale niveau een duidelijke plaats krijgen binnen het preventieve welzijnsbeleid. De scholen en centra moeten aandacht hebben voor deconnectiviteit en het personeel wijzen op het belang ervan. Ze moeten ervoor zorgen dat digitale communicatie de arbeid efficiënter en lichter maakt en niet zorgt voor meer werkdruk.
Het afsprakenkader moet rekening houden me alle betrokken partijen, want niet alleen het personeel, maar ook leerlingen en cursisten en ouders maken gebruik van de digitale communicatiemiddelen van de school of het centrum.
In het lokale afsprakenkader worden minimaal volgende thema’s opgenomen:
- Beheersbaar houden berichtenstroom
- Timing van het versturen van berichten
- Timing van het lezen en beantwoorden van berichten
- Gebruik van sociale media binnen een professionele context
- Communicatie en bereikbaarheid bij ziekte
- Communicatie en bereikbaarheid bij deeltijds werken
- Communicatie en bereikbaarheid bij overmacht en tijdens noodsituaties
- Communicatie en bereikbaarheid tijdens vakantieperiodes
De scholen en centra zorgen dat alle betrokken partijen – personeel, leerlingen en cursisten, ouders – over voldoende informatie en kennis beschikken om te gaan met de digitale communicatiemiddelen om op de juiste wijze en zoals voorgeschreven in het afsprakenkader. De nodige opleidingen worden voorzien en opgenomen in het professionaliseringsplan.
De personeelsleden en de leerlingen en cursisten beschikken tijdens de openingsuren van de school of het centrum over faciliteiten die hen toegang verschaffen tot de digitale communicatiemiddelen.
Alle betrokken partijen krijgen duidelijke informatie over de lokale afspraken. Personeelsleden krijgen deze informatie al tijdens de aanwervingsprocedure.
Sommige personeelsleden maken gebruik van parallelle communicatiemiddelen (groepjes op facebook of Whatsapp,…). De scholen en de centra moeten hiermee rekening houden en moeten de personeelsleden wijzen op het mogelijke impact hiervan.
Het lokaal afsprakenkader mag niet in een lade belanden, maar wordt aan alle betrokken partijen meegedeeld als bijlage bij het schoolreglement en het arbeidsreglement.
ACOD Onderwijs is lid van het lokaal comité (BOC, LOC,…) en staat dus mee in voor de concretisering van het afsprakenkader in de scholen en centra.
Mirakels bestaan niet, maar wij zijn ervan overtuigd dat een degelijk afsprakenkader een grote stap is in het beheersen van de werkdruk van het personeel. Goede afspraken maken goede vrienden.
Je kan het afsprakenkader hier lezen.
|
Nancy Libert algemeen secretaris Wil je de auteur contacteren? Stuur haar dan een e-mail. |